Đo một quy trình trước khi tự động hoá nó
Tự động hoá thường bắt đầu bằng một cảm giác quen thuộc: việc này lặp lại quá nhiều, nhân sự…
Tự động hoá thường bắt đầu bằng một cảm giác quen thuộc: việc này lặp lại quá nhiều, nhân sự mất nhiều thời gian, cần làm bằng phần mềm cho nhanh. Nhưng cảm giác đó chưa cho biết nên tự động hoá toàn bộ quy trình hay chỉ một bước, cũng chưa cho biết kết quả cần thay đổi thế nào. Trước khi chọn công cụ, doanh nghiệp nên đo cách quy trình đang vận hành. Chỉ cần ghi chép đúng trọng tâm trong hai tuần là đã có cơ sở để quyết định, thay vì bàn luận dựa trên ấn tượng của từng người.
Đo để biết vấn đề nằm ở đâu
Một quy trình nhìn bên ngoài có thể gồm nhiều việc: nhận yêu cầu, kiểm tra thông tin, nhập dữ liệu, gửi duyệt, thông báo kết quả và lưu hồ sơ. Cảm giác “mất thời gian” thường gộp tất cả lại, trong khi nguyên nhân thực tế có thể chỉ nằm ở việc phải nhập lại dữ liệu hoặc chờ người khác bổ sung thông tin. Nếu tự động hoá ngay cả chuỗi, doanh nghiệp dễ làm phức tạp những bước vốn không gây vấn đề.
Việc đo cần giữ nguyên cách làm hiện tại, không vừa đo vừa sửa quy trình. Người phụ trách nên chọn một luồng công việc cụ thể, chẳng hạn xử lý đơn mua hàng hoặc tiếp nhận yêu cầu nội bộ, rồi ghi nhận từ lúc bắt đầu đến khi hồ sơ hoàn tất. Kết quả đo không nhằm đánh giá năng suất cá nhân; nó dùng để tìm điểm lặp lại, điểm chờ và điểm dễ sai.
Mục tiêu không phải chứng minh quy trình đang chậm, mà là xác định chậm ở bước nào và vì sao.
Ba con số cần ghi nhận
Không cần một hệ thống chấm công hay biểu mẫu phức tạp. Một bảng tính dùng chung là đủ, miễn mỗi lần thực hiện được ghi thành một dòng và mọi người hiểu các cột theo cùng một cách.
- Thời gian mỗi lần làm: Ghi thời gian người dùng thực sự phải thao tác, từ lúc mở hồ sơ đến khi chuyển sang bước tiếp theo. Nên tách riêng thời gian chờ phản hồi hoặc chờ duyệt, vì chờ lâu không đồng nghĩa người xử lý phải làm lâu. Nếu một lần làm bị ngắt quãng, ghi thêm ghi chú thay vì ước lượng một con số chung.
- Số lần làm: Đếm số hồ sơ hoặc yêu cầu đi qua bước đó trong hai tuần. Một thao tác chỉ mất ít thời gian nhưng xuất hiện liên tục vẫn có thể đáng xử lý trước một việc hiếm gặp. Cần ghi cả những lần làm ngoài giờ hoặc do người khác phụ trách để không bỏ sót khối lượng thực tế.
- Số lần phải sửa: Đếm khi hồ sơ phải mở lại để sửa dữ liệu, bổ sung tệp, đổi người nhận hoặc xử lý lại sau khi đã chuyển bước. Ghi ngắn nguyên nhân bên cạnh mỗi lần sửa. Sai do thiếu thông tin đầu vào và sai do nhập tay là hai vấn đề khác nhau, cách tự động hoá cũng khác nhau.
Ba con số này cần được nhìn cùng nhau. Thời gian mỗi lần nhân với số lần làm cho thấy khối lượng thao tác lặp lại; số lần phải sửa cho biết cái giá của việc làm sai và làm lại. Không nên chỉ chọn bước tốn nhiều giờ nhất nếu bước đó phụ thuộc vào phán đoán chuyên môn, còn lỗi lại phát sinh ở một thao tác nhập liệu đơn giản phía trước.
Cách đo trong hai tuần mà không làm phiền đội ngũ
Trước khi bắt đầu, cần thống nhất điểm mở đầu và điểm kết thúc của quy trình. Ví dụ, “xử lý yêu cầu mua sắm” có thể bắt đầu khi nhận đủ biểu mẫu và kết thúc khi yêu cầu được chuyển cho người duyệt, thay vì tính luôn cả quá trình giao hàng. Phạm vi rõ giúp các dòng ghi chép so sánh được với nhau.
Trong hai tuần, người làm chỉ cần cập nhật bảng ngay sau mỗi lần xử lý: thời điểm thực hiện, thời gian thao tác, thời gian chờ nếu có, có phải sửa hay không và nguyên nhân sửa. Cuối mỗi ngày, một người phụ trách kiểm tra các dòng thiếu thông tin, nhưng không tự điền thay bằng phỏng đoán. Những trường hợp đặc biệt như hồ sơ gấp, thiếu chứng từ hay thay đổi yêu cầu nên được đánh dấu riêng.
Hai tuần là đủ để ra quyết định ban đầu về bước cần ưu tiên, không phải để khẳng định mọi quy trình đều vận hành giống nhau quanh năm. Nếu khoảng đo trùng đợt nghỉ, thay đổi nhân sự hoặc công việc theo mùa, cần ghi rõ bối cảnh và cân nhắc đo thêm trước khi đầu tư lớn. Khi kết thúc, nhóm chỉ cần trả lời: bước nào lặp lại nhiều, bước nào tạo nhiều việc sửa, và dữ liệu ở bước đó đã ổn định chưa.
Chọn một bước đáng tự động hoá nhất
Bước phù hợp thường có đầu vào rõ ràng, quy tắc xử lý ổn định và kết quả dễ kiểm tra. Ví dụ, phần mềm có thể tạo mã hồ sơ, điền thông tin đã có vào biểu mẫu, kiểm tra trường bắt buộc hoặc gửi thông báo khi đủ điều kiện. Ngược lại, bước yêu cầu đánh giá chuyên môn, thương lượng hoặc quyết định ngoại lệ chưa nên bị đẩy vào một luồng cứng.
- Ưu tiên bước xuất hiện thường xuyên và chiếm nhiều thời gian thao tác.
- Ưu tiên thao tác sao chép, đối chiếu hoặc nhập lại dữ liệu có cấu trúc.
- Loại trừ tạm thời các trường hợp hiếm gặp, để người phụ trách xử lý thủ công.
- Giữ một điểm kiểm tra trước khi dữ liệu được ghi nhận hoặc gửi đi.
Sau khi chọn bước, hãy viết lại luồng mong muốn bằng ngôn ngữ vận hành: nhận dữ liệu từ đâu, điều kiện nào được xử lý, trường hợp nào phải dừng, ai nhận thông báo và người dùng kiểm tra kết quả ở đâu. Khi đưa vào giải pháp quản trị, cần so sánh kết quả chạy thử với chính số liệu đã ghi. Nếu thao tác nhanh hơn nhưng lỗi khó phát hiện hơn, hoặc nhân sự vẫn phải nhập lại ở nơi khác, thiết kế đó chưa giải quyết đúng vấn đề.
Việc nên làm ngay
- Chọn một quy trình cụ thể và lập bảng ghi ba nội dung: thời gian mỗi lần làm, số lần làm, số lần phải sửa.
- Duy trì ghi chép trong hai tuần, đánh dấu riêng thời gian chờ và các trường hợp ngoại lệ.
- Chọn duy nhất một bước lặp lại, có quy tắc rõ và dễ kiểm tra để thử tự động hoá trước.
Đo trước giúp cuộc trao đổi về tự động hoá đi từ dữ kiện vận hành, thay vì bắt đầu bằng danh sách tính năng. Khi cần rà soát quy trình và xác định phạm vi thử nghiệm phù hợp, VASCOM có thể cùng doanh nghiệp làm việc từ chính bảng ghi chép đó.